Alles over Duurzaam Nieuw Organiseren in de nieuwe tijd

Duurzaam Nieuw Organiseren

Het hangt in de lucht

artikel

01 / 03 / 2015

(Sandra Verbruggen) De bezetting in het Maagdenhuis en de gebeurtenissen eromheen passen in een ontwikkeling die zich op veel grotere schaal voordoet. Er is een grote verandering gaande die te maken heeft met de ineenstorting van systemen, de verandering van machtsstructuren en de toename van bewegingen van onderop.
Momenteel leven we in een overgangsperiode van de ene periode naar de andere. Er ontstaan spanningen tussen degenen die mee veranderen en degenen die het oude in stand willen houden.

Onderwijs
Dat er spanning ontstaat in het onderwijs is niet verwonderlijk. Het onderwijs is de laatste tientallen jaren overvoerd met veranderingen die je kunt kenschetsten als ingrepen in het systeem.

Eén van de redenen dat er niet werkelijk helemaal opnieuw gedacht wordt over de manier waarop het onderwijs zou moeten worden ingericht om leerlingen en docenten werkelijk tot hun recht te laten komen is het feit dat de huidige generatie schoolleiders en docenten zelf is opgegroeid binnen het bestaande systeem. Overigens moet daarbij meteen vermeld worden dat er heel veel goed is binnen het huidige systeem, maar dat de huidige ontwikkelingen in de wereld en het beeld van de toekomst ons nopen ons diepgaand te buigen over de manier waarop momenteel geleerd en gedoceerd wordt.
Wat zijn redenen om dat te doen?

Verandering van tijdperk
Het rendementsdenken is te ver doorgeschoten waar de mens centraal zou moeten staan en daarná pas het rendement. Het gaat altijd over winst, economische groei en nooit over andere vormen van groei. Bovendien verandert er veel in de wereld. Veel wetenschappers wijzen erop dat de wereld op een tweesprong staat. Ervin Laszlo deed dat jaren geleden al, maar mensen als Jeremy Rifkin doen dat ook. We moeten, en daarbij hebben we mijns inziens weinig keuze, werkelijk anders gaan denken over de manier waarop we met de wereld en met elkaar omgaan. Over de manier waarop geld en voedsel verdeeld worden, de manier waarop we met elkaar omgaan, ook virtueel of verbaal, bijvoorbeeld als we andere denkbeelden hebben.
De ontwikkelingen binnen de techniek zullen gevolgen hebben voor de manier waarop we handel drijven, denk aan andere vormen van energie dan die welke afkomstig is van fossiele brandstoffen. De ontwikkeling van 3Dprinters voor de industrie, de bouw en ga zo maar door.
Daar komt nog bij dat de tijd dat het gewoon was dat alles top-down werd opgelegd werkelijk voorbij is. Er ontstaat meer en meer een beweging van onderop van mensen die bewust en duidelijk meer zeggenschap willen hebben over de dingen waarmee zij geconfronteerd worden. Er gebeuren op dit punt al veel mooie dingen.

Het bestaande onderwijssysteem heeft velen van ons mooie dingen geleerd. Ik zou werkelijk, ik zeg dat nogmaals, niet de indruk willen wekken dat dit helemaal verkeerd is. Het Nederlandse onderwijs staat goed bekend. Bovendien weet ik hoe hard er gewerkt wordt in de Nederlandse scholen. Maar er is een andere tijd aangebroken die ook zijn vertaling vraagt naar het onderwijs. Die andere tijd vraagt om mensen die bewust leren adaptief te zijn, bewust leren zelf verantwoordelijkheid te kunnen en willen nemen, die hun ideeën willen delen met anderen en ze ook in werkelijkheid kunnen omzetten. Belangrijk is ook dat mensen zich willen verbinden met anderen, vanuit die verbinding compassie kunnen voelen voor anderen en wijsheid even belangrijk vinden als rendementsdenken.Bovendien is er andere kennis beschikbaar en deze kennis is ook op andere manieren beschikbaar dan in het verleden. Mensen kunnen ook op andere plaatsen en tijden leren dan altijd gebruikelijk was.

In het bestaande systeem, waarbinnen overigens meer en meer prachtige vernieuwingen plaatsvinden binnen en buiten de scholen, is het op veel plaatsen nog gebruikelijk dat de docent vooral spreekt en de leerlingen luisteren. Leerlingen worden letterlijk en figuurlijk onvoldoende aangesproken. Ze leren niet om hun eigen stem te laten horen en zeker niet op welke manier je daarmee een goede invloed kunt hebben. De meeste leerlingen leren te weinig vragen stellen, te weinig dialoog voeren, te weinig goede manieren van debat voeren. Dat zien we ook terug in de huidige politiek, in de media en op de sociale media, dat dat in het huidige systeem te weinig aan bod komt.
Daar komt nog bij dat zowel docent als leerling in de huidige manier van werken ten dienste staan van de structuur van het onderwijs in plaats van andersom.

De academische wereld richt zich voor een groot deel op het binnenhalen van subsidiegelden. Veel onderzoekers zijn niet bezig met studenten, maar met hun onderzoek, met publicaties. Ook zij staan vooral in dienst van het systeem, net als leraren in het voortgezet onderwijs.

Wat nu?
De studenten in het Maagdenhuis laten zien dat zij het werkelijk anders willen. Veel veranderingen in de maatschappij beginnen bij studenten. Zij zullen zich nu niet meer met een kleine wijziging tevreden laten stellen. Ze willen het echt anders, het hing in de lucht. Ook in het voortgezet- en andere vormen van onderwijs leeft in toenemende mate het gevoel dat het echt anders moet, dat de leerling en leraar meer centraal moet staan en dat de leraren meer zelf verantwoordelijk willen zijn voor de invulling van het onderwijs, in plaats van dat zij opgelegd krijgen wat zij moeten doen.

Het is een mooie en ook spannende ontwikkeling. Ik hoop van harte dat deze verandering doorzet. En dat zal ze wel, eigenlijk twijfel ik daar niet aan.

De mensen
Veranderingen zijn voor mensen niet eenvoudig. Elke maatschappelijke transitie vergt een persoonlijke transitie. De echte grote verandering binnen het huidige tijdperk is de verandering van het gegeven dat een ander oplegt wat je moet doen (je baas, de overheid, de rector, de professor) naar de eigen verantwoordelijk, inzet en creativiteit van de individuele mens die in verbinding met anderen vormgeeft aan de dingen die nodig zijn in een veranderende maatschappij.

Als de actie in het Maagdenhuis daaraan bijdraagt, dan heeft zij wat mij betreft zin gehad.

Meer hierover in: Rotmans,J. (2014) Verandering van tijdperk, Nederland kantelt. Boxtel: Aeneas, waarvan Sandra Verbruggen co-auteur is.

Reageer

Uw e-mailadres wordt niet getoond bij uw reactie. Velden gemarkeerd met een * zijn verplicht.

Gebruik Gravatar om automatisch een avatar of foto naast uw naam te tonen.

+ 23 = 24

Laatste reacties

  • eveliine lerno“Hallo met interesse las ik je artikel ikzelf ben hartcoherentie coach en acupuncturist. Ik herken heel goed wat je bedoelt. Fijn dat je deze inzichten...” op Duurzame samenwerking: een gezonde gedachte
  • Marco“Ik vind het ook kwalijk dat leeftijdsdiscriminatie in het onderwijs bestaat. Dit moeten we niet willen met zijn allen. De ervaring die een oudere docent...” op Transitie in onderwijs
  • Fransje“Mooie en inspirerende column. Juist in onze jeugd zijn wij zoekende als mens en is het nodig dat wij bij de hand genomen worden terwijl...” op ‘Als een kind niet leert zoals...
  • Adriaan Koene“In het TV programma van gisteravond, een andere kijk, boeide mij het interview met de heer Herman Wijffels in hoge mate. Wij hebben een techniek...” op Herman Wijffels Innovatieprijs

Inspiratie

Behavior is the mirror in which everyone shows their image
Goethe
Verandermanagement is het organiseren van verlangen
Hans van Rosendaal
Ingeving. Zullen we besluiten dat iedereen intrinsiek gemotiveerd IS, maar dat we organisaties daarop niet hebben ingericht?
Evert Pruis
CFO asks CEO:"What happens if we invest in our people & then they leave us?" CEO: 'What happens if we don't, and they stay?"
Onbekend

Duurzaam Nieuw Organiseren is powered by

NVO2


Duurzaam dankzij deze partners:

  • NVO2
  • CSR Academy
  • De Baak
  • POGG
  • Go Beyond MBA
  • Managenmentboek
  • Managementsite.nl
  • Duurzaam Door
  • Slow Management