Alles over Duurzaam Nieuw Organiseren in de nieuwe tijd

Duurzaam Nieuw Organiseren

A simpler way

artikel

04 / 02 / 2015

Vanaf mijn werkplek kijk ik op de wilgen langs de sloot. Ik ben in dubio. Mij is zonet gevraagd: “Wanneer knotten we de wilgen?” Een simpele vraag die met een blik in de agenda zo beantwoord kan worden.

Maar ik vraag me af waarom ik het zou doen? Waarom knotten wij de wilgen eigenlijk? Mijn opa deed het omdat hij de twijgen nodig had voor zijn huishouden, voor matten en manden. Het was gebruikshout. Mijn vader deed het, omdat hij het gebruik van mijn opa overnam. Het gesnoeide hout belandde op een grote hoop en werd verbrand. En wat doe ik nu? Nutsoverwegingen spelen geen rol. Het zagen is veel werk wat we met een grote groep mensen aanpakken. Heel gezellig, dat wel. Maar als er geen reden voor is?

Hoe langer ik er over nadenk, hoe meer het mij tegen gaat staan. Waarom mogen onze wilgen niet gewoon uitgroeien tot de bomen die ze in essentie zijn. Een boom weet toch zelf wel hoe hoog hij moet en kan worden? Als de natuur een ander model beter had gevonden, dan was dat vast wel zo geweest. Ik vind een geknotte wilg eigenlijk een beknotte wilg. Ik zelf heb er een hekel aan om beknot te worden.

Al fantaserend zie ik de wilgentakken als antennes, als voelsprieten die de wilg nodig heeft om contact te maken, voeding op te nemen, de omgeving af te tasten, kortom om te kunnen leven. Net als koeien horens nodig hebben voor de opslag van mineralen, dat weten we inmiddels. Die horens afzagen vonden we overigens lange tijd ook normaal. Het was veel handiger in de stal, want dan kunnen er meer in. Koeien die te weinig ruimte hebben, verwonden elkaar namelijk met hun horens. We zijn knotwilgen (we hebben er zelfs een nieuwe soort van gemaakt) mooi gaan vinden en zien ze als natuurlijke elementen in een door ons gecreëerd en in stand gehouden cultuurlandschap. Ons idee van wat mooi en efficiënt is, legitimeert blijkbaar het ingrijpen in de natuur van iets.

Ik moet denken aan kinderen als natuurlijke elementen in het cultuurlandschap dat school heet en die actief gemodelleerd worden naar de vormeisen van deze tijd. En aan mensen in organisaties die zich moeten voegen in een door anderen bedacht systeem. Is dit echt de bedoeling? Wat zagen we ten diepste eigenlijk allemaal af?

Margaret Wheatley en Myron Kellner-Rogers opperen in hun boek ‘A simpler way’ dat we misschien niet zoveel moeten ingrijpen in het leven van andere mensen, ook niet in organisaties. Hun stelling is dat het leven zichzelf wel organiseert. De wereld is namelijk in essentie ordelijk. De wereld zoekt uit zichzelf naar organisatie. Zij heeft ons mensen niet nodig om dat voor haar te doen.

Waarom we daar dan toch zo druk mee zijn?
Volgens Wheatley en Kellner-Rogers omdat we de wereld in onze jongste geschiedenis hebben leren bezien als een machine. Maar die wereld is ons vreemd. We voelen ons angstig, want we kunnen er niets menselijks aan ontdekken. Van de weeromstuit zijn we gaan denken dat andere organismen en wij mensen zelf ook machines zijn die gemodelleerd, gerepareerd en soms gereset moeten worden. We hebben de neiging om iets wat ons vreemd of vijandig voorkomt, te willen domineren. Angst leidt tot controlemechanismen.

Maar als we ons beeld van de wereld veranderen en het machine-idee achter ons laten, zien we een wereld die vol is van leven en van de geschiedenis van het leven. Vraag het de biologen. We zullen ontdekken dat het leven onze menselijke inspanningen ondersteunt, want wij mensen maken onderdeel uit van het leven zelf. Als elementen zich met elkaar verbinden, verschijnt er (vrijwel direct) als vanzelf een organisatiesysteem. Denk aan H2O. Een verbinding bestaande uit twee waterstofatomen die op zichzelf niets anders kunnen zijn dan waterstofatoom. En uit één zuurstofatoom dat gespecialiseerd is in zuurstofatoom zijn. Maar eenmaal met elkaar verbonden, transformeren zij tot iets heel nieuws: water. Dat is toch fascinerend. En het gebeurt continu en overal om ons heen. Het leven organiseert zichzelf.

Het creatieproces van het leven en dus van ons mensen en onze organisaties is misschien wel anders dan we lang hebben gedacht.

Uit een breed onderzoek destilleerden Wheatley en Kellner-Rogers een aantal principes, de logica van leven.

Betekent dit dan dat we de boel op z’n beloop moeten laten? Is dit het einde van ons (HRD) vak?
Nou, misschien is dat teveel gezegd. Maar het lijkt me wel zinvol om onze aannames en ons wereldbeeld eens kritisch te beschouwen. Waar zijn wij precies mee bezig? Ondersteunen wij de natuurlijke flow van onze organisatie en van de mensen die daarbinnen werken, onderzoeken en experimenteren? Hebben wij met elkaar echt samen werking? Of verstoren wij onbedoeld meer dan ons lief is? Het nieuwe jaar is weer begonnen, onze mailbox en agenda stromen weer vol. Wat doen we? Misschien is er a simpler way.

Lia Hol is eigenaar van Liaison en begeleidt organisaties en mensen bij fundamentele vernieuwing. Lia schoolde zich in bedrijfskunde, religie en duurzame ontwikkeling en was eerder hoofd P&O bij de Sociale Werkvoorziening in Zeist (SWZ). www.liahol.nl

(Deze bijdrage vanuit het platform Duurzaam Nieuw Organiseren is eerder gepubliceerd in het e-zine van het Tijdschrift voor Ontwikkeling in Organisaties.)

Reageer

Uw e-mailadres wordt niet getoond bij uw reactie. Velden gemarkeerd met een * zijn verplicht.

Gebruik Gravatar om automatisch een avatar of foto naast uw naam te tonen.

7 + 2 =

Laatste reacties

  • eveliine lerno“Hallo met interesse las ik je artikel ikzelf ben hartcoherentie coach en acupuncturist. Ik herken heel goed wat je bedoelt. Fijn dat je deze inzichten...” op Duurzame samenwerking: een gezonde gedachte
  • Marco“Ik vind het ook kwalijk dat leeftijdsdiscriminatie in het onderwijs bestaat. Dit moeten we niet willen met zijn allen. De ervaring die een oudere docent...” op Transitie in onderwijs
  • Fransje“Mooie en inspirerende column. Juist in onze jeugd zijn wij zoekende als mens en is het nodig dat wij bij de hand genomen worden terwijl...” op ‘Als een kind niet leert zoals...
  • Adriaan Koene“In het TV programma van gisteravond, een andere kijk, boeide mij het interview met de heer Herman Wijffels in hoge mate. Wij hebben een techniek...” op Herman Wijffels Innovatieprijs

Inspiratie

Behavior is the mirror in which everyone shows their image
Goethe
Verandermanagement is het organiseren van verlangen
Hans van Rosendaal
Ingeving. Zullen we besluiten dat iedereen intrinsiek gemotiveerd IS, maar dat we organisaties daarop niet hebben ingericht?
Evert Pruis
CFO asks CEO:"What happens if we invest in our people & then they leave us?" CEO: 'What happens if we don't, and they stay?"
Onbekend

Duurzaam Nieuw Organiseren is powered by

NVO2


Duurzaam dankzij deze partners:

  • NVO2
  • CSR Academy
  • De Baak
  • POGG
  • Go Beyond MBA
  • Managenmentboek
  • Managementsite.nl
  • Duurzaam Door
  • Slow Management