Alles over Duurzaam Nieuw Organiseren in de nieuwe tijd

Duurzaam Nieuw Organiseren

De code kraken

artikel

03 / 06 / 2014

Code
Onbegrijpelijke combinatie van cijfers of letters die iets betekent dat voor anderen geheim moet blijven
Omgangsvormen

Ik merk dat ik in oorlogstermen spreek en denk als het om organisatie-verandering gaat. Ik vroeg me af waardoor dat komt, ben ik zo oorlogszuchtig? Ik heb van mezelf de indruk van niet, maar de vraag is natuurlijk of ik een vredelievender zelfbeeld heb dan werkelijk is. Die vraag kan ik over mezelf natuurlijk niet beantwoorden. Wat ik wel kan zien is dat oorlogstermen waarschijnlijk passend zijn, omdat het systeem van een organisatie vaak zo taai is. Dat vraagt dus stevige tegenkracht om in beweging te komen. Persoonlijke patronen zijn vaak al hardnekkig, laat staan collectieve patronen.

Om dat laatste gaat het dus, als ik het heb over de ‘code’. Het heet ook wel de cultuur, alleen een cultuur kun je niet kraken, daar ben je deel van. En dat is dus ook het lastige. Het is als familie, je zit erin en dan zie je de patronen niet.  Je houdt de cultuur als deelgenoot zelf ook mee in stand. Vandaar dat je anderen nodig hebt om de code te kraken. Schoonfamilie, om in de vergelijking te blijven. Die zien beter en sneller wat de code is, en zijn er minder mee verbonden of loyaal aan. Schoonfamilie kan bij het verdelen van de erfenis zeggen ‘maar dat kastje is toch niets waard, waarom zou je het bewaren?’.

Zo ook in organisaties. “Culture eats strategy for breakfast,” volgens de bekende uitspraak van Peter Drucker. Waarmee hij aangeeft dat de cultuur van een organisatie sterker is dan de structuur. Medewerkers zijn meer verbonden met en loyaler aan hun cultuur dan aan een strategie. Die laatste is meer aan verandering onderhevig, en mensen hebben meestal de ervaring minder invloed op de strategie te hebben. Een strategie kan in verschillende organisaties ongeveer hetzelfde zijn, de cultuur maakt het verschil. Een strategie is te kopiëren, een cultuur niet.

De code ontdekken
De code is een specificering van de cultuur. Cultuur is zo’n groot en ongrijpbaar begrip. De code is in een zin te vatten. Natuurlijk zijn er meerdere codes rond verschillende organisatie-issues. Zo zijn er codes over invloed, samenwerking, beoordeling of macht. Het betekent ook niet dat codes of cultuur ‘fout’ zijn. Ze zijn onmisbaar, het cement van een organisatie. Er zijn genoeg codes die vruchtbaar, constructief en ondersteunend zijn, de redenen waarom mensen trots zijn op het bedrijf. Maar vaak als er verandering of verbetering nodig is, zijn codes lastig. Je eigen betrokkenheid en gewenning eraan zijn vaak remmende factoren om er iets aan te doen. Het vraagt dus eerst inzicht in wat de code is. Daar kan je vaak lang naar zoeken, de balk in het eigen oog; de vis voelt het water waar hij in zwemt immers niet. Daarom is het handig er anderen naar te vragen, of expliciet iemand anders, de ‘vreemde eend’ uit te nodigen, en diegene vooral uit te nodigen alle zintuigen open te zetten en open en eerlijk te vertellen wat opvalt. Een andere, wellicht spannender, en tegelijk ook informatieve manier, is een klant of leverancier te vragen wat deze typerend aan jouw organisatie vindt. Dan krijg je meteen waardevolle feedback.

Je kan een aantal aandachtspunten langslopen: besluitvorming en macht; samenwerking, resultaatgerichtheid, belonen. Voor jezelf zijn een aantal vragen behulpzaam. Onderstaande zinnen aanvullen kan helpen:

Uiteindelijk beslist…
… is echt de baas…
Besluiten worden bij ons genomen op grond van…
In onze samenwerking werkt….het beste
Je kan het beter alleen/samen doen
Concurrentie is belangrijker/minder belangrijk dan samenwerken
Meedoen is wel/niet belangrijker dan profileren/een uitzondering zijn
… gedrag wordt beloond
Resultaat gaat wel/niet voor proces
Het meest typische aan onze organisatie is…

De volgende stap is om de antwoorden op deze vragen in één centrale zin samen te vatten. ‘Zo doen wij het hier’. Ik vermoed dat codes langer meegaan. Ik vraag me af of in veranderende tijden de codes veranderen. En sommige codes zijn in een bepaalde situatie dominant. Bijvoorbeeld onder hoge spanning worden de codes meestal zichtbaarder.

De code kraken
Wil je de code kraken, dan moet je dus iets anders doen dan passend is in de code. Daarvoor is het nodig dat je eerst weet wat de invloed van de code op jou is. Wat is je neiging om te doen, wat denk je, wie wil je opzoeken, wie vermijden? Dan herken je je eigen betrokkenheid bij de code.  En weet je wat de invloed van de code op jezelf is. Wellicht ook op anderen, maar dat hoeft niet zo te zijn. De code kraken is geen doel op zich. Je tackelt de code omdat je wil bijdragen. Omdat in een bepaalde situatie de code niet ondersteunend is.Hoe kom je uit iets waar je zelf deel van bent? De makkelijkste manier is het om ‘vreemde eenden’ te betrekken. Zij zien het anders en hebben eerder andere ideeën. Samen kan je kijken of er een andere ingang te bedenken is. Ga je altijd eerst naar je leidinggevende, dan ga je nu naar een directe collega. Blijf je altijd binnen je afdeling, dan vraag je nu een collega van een andere afdeling.
Vervolgens kan je ook de manier waarop je dat doet veranderen. Stuurt iedereen elkaar mails, dan stuur je een sms of loop je direct langs. Ga je altijd in de aanval of verdediging, dan stel je nu een open geïnteresseerde vraag. En luister je naar het antwoord….

Being James Bond
James Bond heeft volgens mij een belangrijke centrale eigenschap: namelijk een soort onverstoorbaarheid. Hij laat zich niet van zijn doel afbrengen door tegenslag. Reken erop dat je omdat je andere dingen doet, je ook andere reacties dan je gewend bent, kan krijgen. Het is mijn ervaring dat die meestal positiever zijn dan mensen verwachten. Blijkbaar denken we eerder negatief, verwachten we niet zoveel; en valt de realiteit dan uiteindelijk mee. Maar het kan natuurlijk ook zo zijn, dat je eerst vragen krijgt, of kritiek, of tegengas. De kunst is die dan te ontvangen.  Met de onverstoorbaarheid en beleefdheid van James Bond. De 007 technische snufjes heb je niet, maar je kan wel kijken wat slimme trucs zijn. Hoe kan je een tipping point in de code vinden, zodat een kleine actie de code kan kantelen? Wees een geheim agent, zoek de lol van het ontdekken van het geheim. Wees slimmer dan de code.

Ik hoor graag je ervaringen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reageer

Uw e-mailadres wordt niet getoond bij uw reactie. Velden gemarkeerd met een * zijn verplicht.

Gebruik Gravatar om automatisch een avatar of foto naast uw naam te tonen.

87 − = 84

Laatste reacties

Inspiratie

Behavior is the mirror in which everyone shows their image
Goethe
Verandermanagement is het organiseren van verlangen
Hans van Rosendaal
Ingeving. Zullen we besluiten dat iedereen intrinsiek gemotiveerd IS, maar dat we organisaties daarop niet hebben ingericht?
Evert Pruis
CFO asks CEO:"What happens if we invest in our people & then they leave us?" CEO: 'What happens if we don't, and they stay?"
Onbekend

Duurzaam Nieuw Organiseren is powered by

NVO2


Duurzaam dankzij deze partners:

  • NVO2
  • CSR Academy
  • De Baak
  • POGG
  • Go Beyond MBA
  • Managenmentboek
  • Managementsite.nl
  • Duurzaam Door
  • Slow Management