Alles over Duurzaam Nieuw Organiseren in de nieuwe tijd

Duurzaam Nieuw Organiseren

E-team-ologie: zicht op teams van de toekomst

artikel

10 / 09 / 2013

De druk op teams neemt toe. Teams moeten meer met minder presteren. Er is steeds minder tijd voor teamontwikkeling, medewerkers wisselen sneller dan ooit van functie, zijn vaak lid van meerdere teams tegelijkertijd en werken niet alleen meer fysiek samen, maar ook online.

Kan een team zich snel genoeg aanpassen aan een steeds sneller veranderende omgeving? Organiseren we teams nog wel op de juiste manier als we ook virtueel (thuis!) kunnen werken en via #durftevragen informatie kunnen krijgen? Nemen communities de functie van teams niet over? En wat moeten we herstellen in huidige teams om aansluiting te blijven houden met de veranderende tijd?

Wie iets over de toekomst van teams wil roepen, doet er goed aan zich rekenschap te geven van het verleden. Een goede manier om de bedoeling van iets op het spoor te komen, is door naar de etymologie van een woord te kijken.

Wat is eigenlijk de etymologie van het woord ‘team’? Waar komt dat woord eigenlijk vandaan? Laten we eens archeologie plegen op dit woord, met als doel om munitie te verzamelen om de toekomst van teams beter te voorspellen.

De eerste associatie met teams is dat van sportclubs. Sinds pakweg een eeuw wordt in allerlei sporten gerept over teams.Vanuit management hebben we dat woord uit de sport geannexeerd, om er groepen medewerkers mee te duiden. Ik krijg de indruk dat dat een claim is, om het groepsgevoel, de winning mood, het dynamische element uit de sport en een strijd tegen concurrenten over te hevelen naar verkooporganisaties, allerhande filialen en managementechelons.

Gaan we verder terug in de tijd, dan blijkt dat het woord team afkomstig is van ‘toom’, dus teugel. Er zit dus iets van sturing in de betekenis van dat woord ingebouwd.

Tweede betekenis is dat van toom als ingespannen paarden die een kar voorttrekken. Dat is soms hoe wij invulling aan teams geven; teams die zich aan een keur van regels en voorschriften moeten houden, met de directie op de bok.

Daarnaast is een toom een groep ganzen. Een toomvlucht staat voor de lange tocht van ganzen richting het zuiden.

Door in te zoomen op deze laatste betekenis van toom krijgen we een paar essenties te zien van teams:

Hoger doel dat verbindt: bij een toomvlucht is er een hoger doel (warm klimaat om te overleven). Iedereen is erop uit om dit hogere doel te bereiken.
1 + 1 = 3: door te vliegen in een “V” formatie, vliegt de groep ruim 70% verder dan wanneer de ganzen alleen zouden vliegen.
Onderlinge afhankelijkheid: ieder lid afzonderlijk zou dit hogere doel niet kunnen bereiken. De leden zijn dus afhankelijk van elkaar en bereiken alleen zo grote hoogten. Of in het geval van de ganzen: grote afstanden.
Regelruimte: er zijn meerdere wegen om naar het zuiden te komen.
Gedeeld leiderschap: de voorste bepaalt de route, maar wie vooraan vliegt heeft het ook fysiek het zwaarste.
Rolbepaling op basis van energie: zijn ganzen vermoeid, dan gaan ze in de slipstream van een ander vliegen om krachten op te doen en maken zo gebruik van het gedane werk van anderen. Hebben ze energie, dan trotseren ze weer en wind op de moeilijke posities.
Dynamische posities: soms zijn ganzen in een toom de hekkensluiter, soms het gansje de voorste. Het gaat om het totaal. Het gaat om het “Ganze”.
Solidariteitsprincipe in een toom:
verlaat een gans uit overmacht de toom, bijvoorbeeld omdat hij ziek wordt, gewond raakt of oververmoeid is, dan gaan twee andere ganzen uit de formatie mee met de afvaller. Zij blijven deze gans helpen en beschermen, totdat hij weer kan vliegen of totdat hij gestorven is. Daarna proberen ze de eigen toom weer in te halen of sluiten zij zich aan bij een andere toomvlucht.

Klinkt niet ‘Gak’, hè? Het komt in teams in de menselijke wereld voor dat sommige van bovenstaande natuurlijke principes – en in schrijnende gevallen alle van bovenstaande principes – kapot georganiseerd zijn. Met alleen regelruimte zonder hoger doel worden we tomeloos en verliest het team zich in te veel ongestuurde energie zonder richting. Met alleen een hoger doel en zonder eigen regelruimte lijken teams meer op de paarden die in het juk geplaatst worden. Een toomvlucht van ganzen is in veel opzichten vaak menselijker én efficiënter dan dat wij onze teams momenteel vaak organiseren… Hoe zit dat in uw team?

Een eerste voorspelling: teams van de toekomst zullen meer lijken op een aloude toom ganzen dan op een gemiddeld inkoop-, zorg-, adviseurs- of verkoopteam zoals we die vandaag de dag kennen.

Guido van de Wiel

Op de website www.teamsvandetoekomst.nl is binnenkort het eerste hoofdstuk van het gelijknamige boek Teams van de toekomst van Jaco van der Schoor en Guido van de Wiel gratis te downloaden.

6 reacties

  1. 11 / 09 / 2013

    Toevallig vanochtend met iemand uit mijn netwerk hierover gesproken! Teams moeten zeker niet te snel & teveel wisselingen meemaken. Daaronder leiden expertise en daadkracht.

  2. 11 / 09 / 2013

    Dank Jan Taco, voor je reactie. Toch zijn die vele en snelle wisselingen voor veel teams inmiddels de dagelijkse realiteit. Kernvraag is: welk (team)leiderschap is nodig om de bedoeling van een team helder te houden en expertise en daadkracht niet te laten interen op deze wisselingen? Het zijn dit soort vraagstukken die Jaco van der Schoor en ik proberen te beantwoorden in het gelijknamige boek ‘Teams van de toekomst’ dat binnenkort uitkomt.

  3. 16 / 09 / 2013

    Interessante observatie. Ik ben benieuwd op welke termijn teams meer op deze wijze zullen werken. Ik deel overigens de verwachting dat het in de toekomst meer op deze wijze zal gaan. Dit betekent wel een intensief leerproces voor zowel de haantjes als de volgers onder ons.Ik kijk uit naar het boek!

  4. 16 / 09 / 2013

    Hi Guido, wat een gaaf artikel en mooie invalshoek en metafoor. Zeker in het gebied waar ik woon aansprekend. Er overwinteren hier groepen (tomen dus) ganzen.

    Mag ik je artikel delen via mijn nieuwsbrief (uiteraard met bronvermelding)?

    Fijne dag,

    Hetty

  5. 16 / 09 / 2013

    Ha Guido,
    De bekende metafoor van de ganzen gaat nog verder: ze kennen individueel bepaalde delen van de lange route en moeten ook om die reden op kop regelmatig wisselen. Kennisbehoud is dus nog een extra dimensie om rekening mee te houden bij teamontwikkeling!

Reageer

Uw e-mailadres wordt niet getoond bij uw reactie. Velden gemarkeerd met een * zijn verplicht.

Gebruik Gravatar om automatisch een avatar of foto naast uw naam te tonen.

53 − 50 =

Laatste reacties

Inspiratie

Behavior is the mirror in which everyone shows their image
Goethe
Verandermanagement is het organiseren van verlangen
Hans van Rosendaal
Ingeving. Zullen we besluiten dat iedereen intrinsiek gemotiveerd IS, maar dat we organisaties daarop niet hebben ingericht?
Evert Pruis
CFO asks CEO:"What happens if we invest in our people & then they leave us?" CEO: 'What happens if we don't, and they stay?"
Onbekend

Duurzaam Nieuw Organiseren is powered by

NVO2


Duurzaam dankzij deze partners:

  • NVO2
  • CSR Academy
  • De Baak
  • POGG
  • Go Beyond MBA
  • Managenmentboek
  • Managementsite.nl
  • Duurzaam Door
  • Slow Management