Alles over Duurzaam Nieuw Organiseren in de nieuwe tijd

Duurzaam Nieuw Organiseren

Verdraaide organisaties? Verdraai de organisaties

interview

20 / 03 / 2013

Op HRzone staat een interview dat ik hield met Wouter Hart, auteur van Verdraaide organisaties. Hier het eerste deel van het interview met een link naar het volledige interview. Dit interview maakt onderdeel uit van het boek ‘Innoveerkracht – 12 visionairs over nieuw leiderschap en sociale innovatie’ (verschijning half september; Koninklijke Van Gorcum).

In veel organisaties zijn de natuurlijke principes van organiseren inmiddels bedolven onder een lawine van managementlogica. Laat de vraag wat de bedoeling ook al weer was, leidend zijn, aldus Wouter Hart, auteur van Verdraaide organisaties.

Wat is de kernboodschap van je gedachtegoed?
‘Het gedachtegoed van ‘Verdraaide organisaties’ maakt inzichtelijk hoe organisaties uitgeput raken doordat er een enorme hoeveelheid geld, tijd en aandacht aan het primaire proces wordt onttrokken in het nastreven van een systeemwereld die ‘af’ is, maar in de praktijk nooit af blijkt te komen. Hierdoor raakt de professional steeds meer gevangen tussen ‘de bedoeling’ en ‘de regels’. Als we kijken naar organisaties die excelleren, dan zien we dat zij zaken eenvoudig en dicht bij de menselijke natuur houden. Door terug te gaan naar de bedoeling, presteren deze organisaties veel beter. Met ‘Verdraaide organisaties’ bied ik een eenvoudig model en een aantal nieuwe begrippen, om houvast te geven aan iedereen die met minder krampachtige beheersbaarheid veel betere resultaten wil behalen.’

Je hebt het over krampachtige beheersbaarheid. Aan wat voor organisaties denk je dan?
‘Ik denk dan aan organisaties in de zorg waar de indicatiestelling belangrijker is geworden dan het liefdevol zorgen voor de cliënt. Ook aan onderwijsinstellingen waar de Cito-toets belangrijker wordt geacht dan de unieke leerbehoefte van de leerling. Een ander schrijnend voorbeeld is het politieapparaat in Nederland. Ik baseer me hier op de televisie-uitzending van Brandpunt van 6 mei 2012. In die uitzending liet de Politieacademie zien dat de capaciteit van de politie sinds 1994 met bijna de helft is toegenomen (43,9%), maar dat er nauwelijks meer agenten op straat zijn gekomen. Wel is er steeds meer leiding en overhead (29%) gekomen en ondersteuning (16%) ontstaan. In een benchmark met een vergelijkbaar korps in Duitsland komt Nederland er bedroevend slecht uit. De kosten voor het politieapparaat zijn de afgelopen twintig jaar in Nederland gestegen van 1,5 miljard naar 3,5 miljard euro. Deze miljarden zijn allemaal terechtgekomen bij extra management, beleidsmakers, ict en andere vormen van overhead. Het blijkt dat er – ondanks miljarden die hier in politiekorpsen zijn gepompt – eigenlijk niet één crimineel extra is veroordeeld.’

Wat kun jij dit soort organisaties bieden?
‘Een eenvoudig model dat de essentie van uitputtende oude organisaties weergeeft én mensen tevens een alternatieve manier van organiseren biedt, die leidt tot betere prestaties tegen lagere kosten. Dit model helpt organisaties om juist meer in control te komen door op een slimmere manier te gaan sturen.’

Hoe heb je dit model ontwikkeld?
‘Ik heb mijzelf in mijn zoektocht naar verdraaide organisaties twee vragen gesteld. De eerste vraag was: waardoor worden organisaties steeds complexer? De tweede vraag luidde: wat zien we succesvolle organisaties juist doen en waarom slagen die organisaties er beter dan anderen in om niet alleen te excelleren in klant- en medewerkerstevredenheid, maar tegelijkertijd ook financieel heel goede resultaten te boeken? Zij doen in essentie maar één ding fundamenteel anders dan andere organisaties. Zij denken niet vanuit control en procedures (zie figuur 1; linkerpijl), maar starten in alles wat ze doen bij de ‘bedoeling ‘(zie figuur 1; rechterpijl).’

Verdraaide organisaties

Figuur 1: Model van Verdraaide organisaties

Pas deze begrippen eens toe op het politieapparaat.
‘Zodra binnen het politieapparaat belangrijker wordt gevonden om te voldoen aan de verkeersbonnenquota – een procedureafspraak uit de systeemwereld – dan om aan een veilige leefomgeving te werken en aan ruimte om in te kunnen grijpen op het moment zelf – de bedoeling van de politie – heeft de systeemwereld de sturing in de organisatie overgenomen. Als de politie weer het werk gaat doen waarvoor de politie bedoeld is, dan ontstaat er een andere organisatie.’

Dat klinkt heel mooi en logisch. Maar waarom gebeurt dat niet?
‘Veel organisaties zijn nog altijd georganiseerd als de productiebedrijven in de 20e eeuw. Vergeleken met toen hebben we inmiddels met veel meer variatie te maken. De succesvolle manier van organiseren van toen leidt nu tot een complexe bedrijfsvoering, bureaucratie, grote stafafdelingen en grote sommen geld die worden besteed aan het afkrijgen van die systeemwereld. In alle drukte om die systeemwereld op orde te krijgen verschuift de mindset van de hele organisatie meer en meer naar die systeemwereld. Uiteindelijk wordt ook de uitvoerende medewerker verleid om diens aandacht beetje bij beetje te verleggen van de klant naar het interne systeem, en dus naar alle afspraken die gemaakt zijn. We vertrouwen daarmee teveel op de systeemwereld. De uitzending van brandpunt op 6 mei 2012 laat echter pijnlijk zien hoe onterecht ons vertrouwen in die systeemwereld is.’

Wat moet er gebeuren?
‘Alleen met het afschaffen van systemen komen we er niet. In dat geval is de kans groot dat er een nieuw systeem voor in de plaats komt. Stop allereerst te denken vanuit een systeem waar mensen zich aan dienen te houden, maar begin bij de bedoeling. De hele bedrijfskundige manier van kijken naar organiseren moet eerst radicaal wijzigen.’

Leg deze andere manier van kijken eens verder uit.
Lees hier de rest van het interview

1 reactie

  1. 01 / 04 / 2013

    Idd. Internet zet organisaties achterstevoren, binnenstebuiten en ondersteboven….

Reageer

Uw e-mailadres wordt niet getoond bij uw reactie. Velden gemarkeerd met een * zijn verplicht.

Gebruik Gravatar om automatisch een avatar of foto naast uw naam te tonen.

− 1 = 1

Laatste reacties

Inspiratie

Behavior is the mirror in which everyone shows their image
Goethe
Verandermanagement is het organiseren van verlangen
Hans van Rosendaal
Ingeving. Zullen we besluiten dat iedereen intrinsiek gemotiveerd IS, maar dat we organisaties daarop niet hebben ingericht?
Evert Pruis
CFO asks CEO:"What happens if we invest in our people & then they leave us?" CEO: 'What happens if we don't, and they stay?"
Onbekend

Duurzaam Nieuw Organiseren is powered by

NVO2


Duurzaam dankzij deze partners:

  • NVO2
  • CSR Academy
  • De Baak
  • POGG
  • Go Beyond MBA
  • Managenmentboek
  • Managementsite.nl
  • Duurzaam Door
  • Slow Management