Alles over Duurzaam Nieuw Organiseren in de nieuwe tijd

Duurzaam Nieuw Organiseren

LEGO – en het verval van creativiteit en eigenaarschap

artikel

Lego - en het verval van creativiteit en eigenaarschap

30 / 03 / 2013

♫  ‘Van Lego kun je alles maken…’

Dit oude liedje begon ik spontaan te zingen terwijl ik keek hoe mijn zoontje een nieuw Legobouwpakket in elkaar zette. Hij had het doosje zojuist geopend en werkte pagina voor pagina de tekeningen in het boekje af. Zorgvuldig, precies de instructies volgend.

♫  ‘Een boot, een vliegtuig of een trein…’

Hoezó kun je van lego alles maken? Klopt dit liedje nog wel? De instructie op het doosje maakte duidelijk dat het de bedoeling was om van deze Lego maar één ding te maken: precies die ene auto. En die krijg je als je exact doet wat er staat. Eén blokje verkeerd geplaatst en het resultaat wordt niet behaald.
Iets heel anders dan de bak Lego waar ik vroeger mee speelde. Een bak waarmee je wat aanrommelde, experimenteerde – en soms tot prut, soms tot verrassend originele bouwsels kwam. Je kon er inderdaad van alles mee maken.

Een verlopen paradigma
De dingen op de juiste manier doen, volgens exacte richtlijnen. Alléén dan kom je tot het juiste resultaat: niet alleen het nieuwe Legodoosje, maar ook veel organisaties lijken van dit paradigma uit te gaan. Ook daar is de rommelige bak lego vervangen door een set nauwkeurige voorschriften, KPI’s en systemen. Met vele gevolgen:

Verlies van betekenis van het werk
Geen idéé waarom dit ene gele blokje nu net hierop moet of hoe deze nauwkeurige stapeling van blokjes straks deel uitmaken van het eindproduct. De tussenstappen zien er intelligent uit, maar zijn vaak geheel betekenisloos. Het verband tussen de handelingen en het eindresultaat is zoek. Geen idéé wat je aan het doen bent. Ook in organisaties wordt steeds meer zichtbaar hoe procedures en richtlijnen het werk uithollen. We verliezen het contact met het hogere doel.

Verlies van  eigenaarschap
Mijn zoontje is veel trotser op de bouwsels die hij uit losse stenen maakt dan de resultaten van de bouwpakketten. Van de bouwpakket-auto’s is al snel de lol af, terwijl zijn eigen fabrieksels geshowd en gekoesterd worden.
We voelen ons meer verbonden met ons werk als we er iets van onszelf in kwijt kunnen, als we er zelf over kunnen nadenken en beslissen. Dan wordt het van ons, gaan we ervan houden en pakken we eigenaarschap en verantwoordelijkheid op.

Failure is not an option
Het idiote van de bouwpakket-Lego is dat je dus ook FOUT kunt Legoen. Dan heb je na afloop stukjes over, of ziet het er niet uit als het plaatje. Je hebt het niet goed gedaan. Stom. Het enige wat erop zit is de boel uit elkaar halen en opnieuw beginnen. Er is immers maar één manier om tot resultaat te komen.
Dit blauwdrukdenken zit diep in veel organisaties ingebakken. Vanuit het paradigma dat er slechts één goede oplossing is. Een paradigma waarvan de houdbaarheid echter is verlopen…

Verlies van creativiteit
De bak met losse legoblokjes is een uitnodiging om te experimenteren, je fantasie te gebruiken en ad hoc problemen op te lossen. Als er te weinig steentjes zijn voor een heel wit huis, dan maak je gewoon een rood-wit gestreept huis. Je hebt wel een beeld van wat je wil bouwen, maar past dat aan aan de beschikbare blokjes. Om zo nieuwe mogelijkheden te ontdekken.

Voorschriften en procedures doen een appel op gehoorzaamheid – en niet op creativiteit en vindingrijkheid. Terwijl creativiteit juist veel belangrijker wordt in onze maatschappij. Niets is meer wat het lijkt. De wereld wordt met de dag complexer en is niet meer uitsluitend met onze linkerhersenhelft te beheersen. Daniel Pink beschreef dit in  ‘A whole new mind’. Het belang van zingeving en creativiteit.

Terug naar de bron
Het woord Lego komt van het Deense ‘Leg Godt’, wat ‘ik speel goed’ betekent. De huidige doosjes kunnen echter beter onder de naam  ‘Rego’ worden uitgebracht: ‘ik volg de regels goed’. Tijd om terug te gaan naar de bron. Terug naar de bak met losse blokjes. Op ‘t werk, èn in de doosjes.

 

♫  ‘Dus bedenk de gekste zaken,
     Want spelen met Lego is fijn!’

5 reacties

  1. 02 / 04 / 2013

    Hi Jacky,

    goed verhaal. Ik zie me nog zitten met mijn zoon, doosjes lego en tekeningen. We volgden (of liever gezegd; ik volgde) de tekeningen stap voor stap. Na 1x wilde hij er niet meer mee spelen. Hmmmm. Ik wou dat ik toen had geweten wat ik nu weet ;-).

    Met hartelijke groet,

    Hetty

  2. 02 / 04 / 2013

    Een mooi verhaal. Het is echter een beetje kort door de bocht, volgens mij. Ik ben het nl. niet geheel met je mening eens, daar ik de laatste tijd wat meer in LEGO Billund ben geweest voor mijn werk en meer inzichten heb vergaard. Ik kan je vertellen, de creativiteit van het kind staat er hoog in het vaandel.

    Het klopt. LEGO (zouden wij daar ons woord ‘SpeelGoed’ van hebben?) heet officieel LEGO systeem en een gouden vondst was dan ook dat je er inderdaad alles kon bouwen, maar nog meer dat je creative geesten bij LEGO had die het je voordeden middels simpele uitleg. Vroeger had je nl. ook al voorbeelden op dozen en tevens losse bakken vol LEGO. Vroeger belandde net als nu de eenmaal gebouwde auto’s, boten, huizen en ruimteschepen toch wel in een vergaardoos. Je hebt nu eenmaal kinderen (ook grote mensen) die pas creatief worden als ze aangespoord worden met voorbeelden (ja die met een handleiding) en je hebt een stroming van kinderen (en grote mensen) die al een voorbeeld hebben gehad of al vrijer voelen qua denken en uitvoeren. Daarna kun je je creativiteit ook nog eens kwijt met de verhalen die je met je bouwsels kunt verzinnen. Zonder voorbeeld.
    De uitdaging en plezier is misschien wel groter om van het bekende pad af te wijken als je weet dat er een bekend pad is, toch?

    Een hint naar werken zonder starre regels lijkt me wel een goed Concept en sla je de spijker wel degelijk mee op zijn kop 🙂

  3. 03 / 04 / 2013

    Hoi Don,

    Helemaal mee eens; door voorbeelden, richtlijnen en instructie doe je kennis en vaardigheden op. Een basis die nodig is om zelf creatief aan de slag te kunnen gaan. Dat geldt voor Lego, en net zo goed voor organisaties. Mijn issue is dat we doorschieten in instructie en regels, waardoor creativiteit geen kans krijgt – en een vorm van ‘aangeleerde hulpeloosheid’ ontstaat. Het gaat dus om het weten te onderscheiden: wanneer zijn regels en voorschriften nodig, wanneer dienen deze vooral losgelaten te worden.

  4. 03 / 04 / 2013

    Erger nog…. er is speciaal roze lego voor meisjes.. Ooit was lego voor iedereen. Nu wordt ‘sekseverschil’ er al met de paplepel ingegoten.

  5. Pingback: LEGO – en het verval van creativiteit en eigenaarschap | Duurzaam ... | Creatieve Sociale Interventies | Scoop.it

Reageer

Uw e-mailadres wordt niet getoond bij uw reactie. Velden gemarkeerd met een * zijn verplicht.

Gebruik Gravatar om automatisch een avatar of foto naast uw naam te tonen.

Laatste reacties

Inspiratie

Behavior is the mirror in which everyone shows their image
Goethe
Verandermanagement is het organiseren van verlangen
Hans van Rosendaal
Ingeving. Zullen we besluiten dat iedereen intrinsiek gemotiveerd IS, maar dat we organisaties daarop niet hebben ingericht?
Evert Pruis
CFO asks CEO:"What happens if we invest in our people & then they leave us?" CEO: 'What happens if we don't, and they stay?"
Onbekend

Duurzaam Nieuw Organiseren is powered by

NVO2


Duurzaam dankzij deze partners:

  • NVO2
  • CSR Academy
  • De Baak
  • POGG
  • Go Beyond MBA
  • Managenmentboek
  • Managementsite.nl
  • Duurzaam Door
  • Slow Management